Anadolu uygarlıklarından Lidya'nın son kralı Krezus (Karun), zenginliğiyle ün salmıştı. Zenginligi, krallığının sonunu hazırlayan önemli etkenlerden biri oldu.

Dünyanın en zengin ölümlüsü olan Krezus, MÖ 566 yılında Lidya kralı olduğunda otuzbes yaşında idi. İlk işi Sardeis'te Giges gölünün (Marmara gölü) yanında, babası için yaptırdığı anıtmezarın inşaatında bütün Sardeis halkını çalıstırmak oldu.

İkinci işi, Lidya'nın metropolü Sardeis'in ortasından geçen Sartçay'ın (Pactolos) yanındaki Musadağ'dan getirttiği altın tozlarını kurdugu rafineride külçe haline getirerek, hazinelerini tepeleme altınla doldurmaktı. Kendi adına ilk olarak altın para basan kral olarak tarihe geçti. Hazineleri o kadar büyümüştü ki, anahtarlarını taşımak güçlü birkaç kisiye ağır gelebilirdi. Ama o, insanların bu hazinede payı oldugunu unutmuştu. Krezus'un zenginligi arttıkça Başkent Sardeis'in ünü de, önemi de büyümüştü.

Paranın açamayacagi kapı, elde edemeyecegi zafer bulunmadığına inanan Krezus, bir paralı ordu kurdu. Kısa sürede çevresindeki onbir krallığı hegemonyası altına aldı. Akdeniz'e kadar ilerlemisti. Sıra, Kızılırmak'ın öteki yakasında Pers kralı Kiros'a saldırmaya gelmişti.

Yapacağı savaşın hazırlıkları için tanrılara hediyeler göndermeye başlayan Krezus, en büyük hediyeyi Delphoi'deki apollon tanrısına göndermisti. Bunlar 250 kg. ağırlığındaki bir altın kap ile 132 cm. boyunda bir altından heykeldi.

Günün birinde filozof Solon çıkageldiginde, Krezus komşusu olan Pers kralına savaş açma hazırlıklarındaydı. Solon'a bir soru yöneltti: hayatınızda gördügünüz en mutlu insan kimdir? Kendisinin en mutlu kişi olduguna inananıyordu, çünkü ondan zengini yoktu. Solon: Tellus adlı Atinalıdır. Çünkü yaşadığı zengin şehirde, çocuklarını çok iyi yetiştirdi, sonra şanlı bir şekilde, vatandaşları için savaşarak kahramanca öldü dedi.

Kral bu cevaptan hoşlanmamıştı. Ya ikinci mutlu insan kimdir? Diye sordu. Solon, ‘Aragoslu iki genç adamdır’ dedi. Onlar annelerini bir yortuya götürmek için boyunduruğa girdiler, annelerini altı kilometre taşıdılar ve herkesin hayran olacagi bir şekilde öldüler. Ölümün insanlar için hayattan da değerli olabileceğini gösterdiler dedi. Krezus bütün bu sözlere kızmıstı.

Durumum o kadar kötü mü ki beni, bu sıradan insanlarla kıyaslamadın dedi. Solon buna, çok zenginsiniz, ama mutluluk içinde öldüğünüzü görünceye kadar sorunuzu cevaplayamam. Ne olursa olsun, sonuna bakmalı dedi. Krezus bu sözleri de çok saçma bulmuş ve kızmıştı.

Gözü Krezus’un hazinelerinde olan Pers kralı Kiros da Krezus'un savaş hazırlıklarını öğrenmişti. Erken davranarak, Kızılırmak'ı süratle geçti. Ordular, Salihli ovasında MÖ 546 yılında karşılaştılar. Sardeis şehri,Pers Kralı'na 14 gün dayandıktan sonra ünlü Kralı ile birlikte teslim oldu.

Debdebeli krallık bir anda yokolmuştu. Pers kralı yeminliydi, Krezus'u çok sevdigi tanrılarına yakarak kurban edecekti. Büyük bir ateş hazırlattı. Krezus ateşin önünde, yakılacağı anı bekliyor, bu arada Solon'un adını sık sık tekrarlayarak söyleniyordu.

Pers kralı Solon'un kim olduğunu ona sordu. O da : Solon, tüm kralların dinlemesi gereken biri idi. Bana da, herşeyin sonuna bakmalı demişti, diye cevapladı.

Kiros bu sözlerden etkilenmisti. Kendisi de bir kraldı. Aynı durum onun da başına gelebilirdi. Ateşi söndürttü. Solon'un kehaneti çıkmış, Krezüs mutlu sonu görememişti. Hikayesi böylece son buldu.

Lidyalılardan sonra aynı topraklarda Persler, Büyük İskender, Bergama Kralları, Romalılar, Bizanslılar egemenlik kurdu. Yüzyıllardan beri de buralara Türkler sahiplik yapıyor.

İzmir-Ankara Karayolunun 71'inci kilometresinde, Salihli ilçesinin hemen yanıbaşında, Sardeis'in mermerden yollarını, genelevlerini, şarap mahzenlerini, altın işletme yerlerini, Akrapol, Artemis tapınaklarının kalıntıları ile yirmi bin kişilik stadyumun işaretlerini bulabilirsiniz. Şehrin dört kilometre ilerisinde, en büyüğü Krezus'un babasına ait olan tam 91 adet Tümülüs yükselmektedir. Bu mezarlar Anadolu firevunlarının sağlam kalan piramitleridir. Gegis gölü gene yerindedir. Orada, kışın avcılar kaz ve ördek yazın da balıkçılar, sudak, sazan balığı avlarlar.

Bir filozofun dediği gibi, güneşin altında değişen birşey yok. Değişen, sadece insanlar. Tabiat dağı, ovası, deresi ile yerli yerinde. Aradan yüzyıllar geçse de...

 

 

 

 

 

ELİNE SAĞLIK TEŞEKKÜRLER

güzel yazı eline sağlık

paylaşım için teşekkürler.
 bu 91 adet tümülüs , onlar açılmış mı acaba ??

PAYLAŞIM İÇİN TEŞEKKÜRLER ÜSTAT SAYGILAR.